Wandelroute 31. Holwerd - Blije

Afstand: 5,8 km
Duur: 1,25 uur
Ondergrond: De hele route loopt over verharde wegen. km
Honden: Op openbaar terrein zijn honden toegestaan.
Geopend: januari t/m januari

Bijzondere historische info
Holwerd is ontstaan in de achtste eeuw. In de Middeleeuwen nam het dorp een vooraanstaande plaats in. Dankzij de ligging aan de zee was het een belangrijk centrum voor handel en scheepvaart. Ook de terp van Holwerd herinnert aan het handelsverleden van het dorp. Door het ontbreken van agrarische bedrijvigheid, is de kern van de handelsterp dichtbebouwd. Ook de langgerekte vorm dankt het dorp aan het handelsverkeer, waardoor twee terpen naar elkaar toe groeiden. Om de terp beter met paard en wagen te kunnen nemen, werden de terpen deels afgegraven, wat de vele trapjes en stoepjes verklaart.

Onderweg naar Blije ziet u bij helder weer verschillende terpdorpen met hun kerktorens aan de horizon. Het oude stationsgebouw in Blije herinnert aan het Lokaaltsje dat het dorp tot begin 20ste eeuw verbond met Holwerd en Ferwerd.

Landschapskarakteristiek
In het landschap is de voormalige spoorlijn van Marrum – Westernijkerk nog enigszins zichtbaar. De spoorlijn loopt onder Holwerd en Blije langs. De wandelpaden onder Holwerd en Blije zijn een onderdeel van de spoorlijn. Langs de route staan een aantal imposante boerderijen.

Begin- en eindpunt
De route start op het wandelpad vanaf de Vogelzangsterweg bij route knooppuntbord 89 tussen Hegebeintum en Blije. Het wandelpad loopt in noordoostelijke richting vanaf de Vogelzangsterweg naar Blije. U loopt richting de kerk van Blije voorbij de kerk rechtsaf en op de kruising links richting Holwerd.

De route eindigt in Holwerd op de kruising tussen de Stasjonswei en de Van Bongastrjitte.
Als u in Holwerd start dan loopt u vanaf de voorgenoemde kruising richting de N356. U steekt deze weg over naar de Munereed riching molen De Hoop. U vervolgt uw weg over een wandelpad naar de Medwerterwei, hier aangekomen gaat u linksaf naar Blije.

De Hoop in Holwerd kunt u niet missen. Deze koren- en pelmolen is beeldbepalend voor het terpdorp. Hoe lang dat al precies het geval is niet bekend. Al in de rekeningen van Albrecht van Beieren uit begin 15de eeuw is sprake van een molen in Holwerd en ook in geschriften uit de 16de eeuw duikt hij op. Onduidelijk is echter of het hier De Hoop betreft. Vanaf begin 18de eeuw wordt de molen wel met naam en toenaam genoemd en zijn ook de eigenaren bekend. Omdat onder- en bovenbouw van De Hoop niet bij elkaar passen, kan echter worden aangenomen dat het ook hier niet gaat om de molen zoals hij nu te zien is. Die dateert waarschijnlijk uit 1873 toen molenaar Gerben Hoekstra De Hoop grondig liet verbouwen en hem van een andere, bestaande, bovenbouw voorzag.


(De Hoop in 1970)

Literair dorp
In 1861 kreeg Holwerd er een winkel bij. De schrijver, dichter en verteller Waling Dijkstra vestigde zich aan de Hegebuorren in Holwerd en begon een boekhandeltje in het dorp. De voormalige bakker, die grote bekendheid kreeg als strijder voor het Fries en verzamelaar van oude Friese volksverhalen, was echter meer buiten dan in zijn zaak te vinden. 's Winters trok hij door Friesland om in kroegen en herbergen voordrachten te houden. Hiermee initieerde hij de zogenoemde Frîske Winterjoenenocht (Fries winteravondgenot), een voordrachtsgenre dat tot in de jaren twintig van deze eeuw werd beoefend.

Groote Medwerd
Wanneer u Holwerd verlaat, komt u op de Merwerterwei. Vervolgens gaat u rechts en komt u op de Medwert. Hier ziet u aan uw linkerhand de kop-hals-rompboerderij de Groote Medwerd. De boerderij heeft een lange geschiedenis. Al in de 17de eeuw werd hier geboerd. De kop dateert uit 1838. De Groote Medwerd is tegenwoordig een pronkkamer. In de jaren 90 van de vorige eeuw speelde de boerderij een rol in de verfilming van de Gouden Swipe een roman van de Friese schrijver Abe Brouwer. De film kreeg bekendheid door de titelsong 'in nije dei' van de Friese popgroep De Kast, die er nationaal mee doorbrak.

Gesloten vermaning
De pleinachtige Hoofdstraat van Blije heeft meerdere monumentale panden. Op nummer 12 vindt u de achterbouw van de voormalige Doopsgezinde Vermaning uit 1807. Het kerkgebouw is aan drie zijden gesloten. Omstreeks 1930 is een voorhuis aangebouwd om het gebouw voor agrarische doelen te kunnen gebruiken. Van de Vermaning is nog zo’n driekwart over. In de linkerzijgevel zit een stichtingssteen. Ook binnen treft u nog een aantal herinneringen, zoals gedeelten van een hek met houten balustrades, dat mogelijk als doophek dienst heeft gedaan.